گل وگیاهان زینتی

گیاه شناسی

دید کلی :
گیاه شناسی شاخه ای از زیست شناسی است و همان طور که از نامش پیداست با گیاهان سر و کار دارد ، که چند نوع گیاه وجود دارد ؟ چگونه زندگی و رشد می کنند ؟ به چه نسبت به محیط اطراف خود واکنش نشان می دهند ؟ نسبت به چه امراضی حساساند و از همه مهمتر چه تاثیری بر زندگی انسان می گذارند ؟ مطالعه بیشتر ، دید روشن تری نسبت به وابستگی انسان به گیاهان و تاثیر زیادی که آن ها در منشا و پیشرفت تمدن داشته اند به دست می دهد و به مطالعه علمی گیاهان می پردازند . به طور قراردادی گیاه شناسان به بررسی تمامی موجودات زنده ای که عموما جز گونه های حیوانات محسوب نمی شوند می پردازند ، یعنی موجودات زنده ای که ثابت بوده یا به پایه ای متصل اند ، هدف بررسی گیاه شناسان هستند . بنابراین پیشرفت های حاصل در دانش اقسام گوناگون حیات ، موجب ایجاد حوزه های دیگر مطالعات تخصصی جدا از گیاه شناسی برای این موجودات ( شبه گیاه ) شده است . امروزه رشته ای به نام قارچ شناسی به مطالعه قارچ ، میکروبیولوژی به بررسی ویروس ها و باکتری ها و رشته جلبک شناسی به بررسی جلبک ها می پردازد . امروزه موجودات زنده جز این سه گروه ( بیشتر قارچ ها ، جلبک ها ) دیگر در قلمرو گیاهان ، مورد بررسی قرار نمی گیرند ، اما هنوز هم توجه گیاه شناسان به آنها معطوف می باشد .

تاریخچه :

بین کارهای آغازین مربوط به گیاه شناسی که تقریبا 300 سال قبل از میلاد مسیح نوشته شده دو رساله بزرگ توسط تئوفراستوس ( فیلسوف یونانی ) دیده می شود : درباره تاریخچه گیاهان و درباره اهداف گیاهان ، این دو کتاب روی هم بیشترین تاثیر را در دوران باستان و قرون وسطی در علم گیاه شناسی داشته اند . دیدس کوریدس نویسنده رومی شواهد مهمی بر دانش یونانیان و رومیان درباره گیاهان دارویی ارائه می دهد . رابرت هوک با استفاده از یک میکروسکوپ ایتدایی ، سلول را در چوب پنبه و اندکی بعد در بافت گیاه زنده کشف کرد . او با نگاه به یک برش باریکی از چوب پنبه نوشت : من توانستم تعداد بسیار زیادی منفذ و سوراخ در آن مشاهده کنم که بیشتر شبیه کندوهای عسل هستند . این روزنه ها یا سلول ها عمق زیادی نداشتند اما تعداد بسیار زیادی جعبه کوچک محسوب می شوند . فوچس لئونهارت نویسنده آلمانی ، کنراد جنسـرکولـپـپـر و جان جرارد نویسندگان انگلیسی ، یک کتاب گیاهی منتشر کردند که اطلاعاتی را درباره گیاهان دارویی ارائه می کرد .

نخستین گیاهان در زندگی بشر :

گیاهان نه فقط برای ما غذا ، لباس و مسکن تهیه نمی کنند بلکه هوایی را که تنفس می کنیم از اکسیژن ، که بدون آن زندگی ممکن نیست محیا می سازند . بعضی از گیاهان ، نظیر باکتری ها ، موجب ایجاد امراض خطرناکی برای انسان و حیوانات می شوند . اما در عین حال آنتی بیوتیک ها ، نظیر پـنـی سـیـلـیـن و دیگر داروهایی که از گیاهان به دست می آیند به جلوگیری از انتشار این امراض کمک می نمایند . گیاهان برای به کار افتادن کارخانه ها نیرو تهیه می کنند و در بیشتر موارد ، مواد خام نظیر پنبه ، روغن ، موم ها ، لاستیک ها و چوب تولید می کنند که در ساخت فـرآورده های آن ها به کار می روند . اکثر کارگران جهان به وسیله کار با گیاهان و فـرآورده های گیاهی امرار معاش می کنند . از ابتدای تاریخ ، گیاهان به رفع نیازهای بشر کمک کرده و موجب پیشـرفـتـش شده اسـت . احتمالا یکی از مهم ترین اتفاقات در تاریخ تمدن ، کشف این پدیده بوده که بذرهایی که به داخل خاک می افتند رشد کرده و گیاهان غذا دهنده را تولید می کـنند . این موضوع ، انسان را ملزم به ماندن در یک محل به قدر کافی طولانی ، می کرد تا محصولات زراعی را برداشت کند و در تشکیل گروهای اجتماعی که به نوبه خود منجر به تقسیم کار می شد و منشا تجارت بود نقش مهمی را ایفا کند .

زیست گیاهی پایه چه علومی است ؟

دانش عمومی از اشیایی که چنان قـسـمـت بزرگی از محـیـط ما را تشکیل می دهند و نقش چنان برجسته ای در زندگی ما ایفا می نمایند تا حد یک آموزش وسـیـع ضروری اسـت . برای دانشجویان کشاورزی ، بیولوژی ، جنگـلـداری و منابع طبیعی ، به طور کلی زیست گیاهی ، پایه ای است که دانش اختصاصی تر آن ها روی آن بنا شود .

رشته های زیست گیاهی :

زیست گیاهی یکی از تقسیمات اصلی زیست شناسی ( علم زندگی ) است . برای سهولت مطالعه ، موضوع زیست گیاهی به چندین رشته مهم تـقـسـیـم گردیده است . این رشته ها عبارتند از :

1 ) تاکسونومی : یا سـیسـتماتیک گیاهی که با نام گذاری و تقسیم بندی گیاهان سر و کار دارد .

2 ) مورفـولـوژی گیاهی : شکل و سـاخـتـمان و توسعه آن ها همراه با روابط قسمت های گیاهان با یکـدیگـر را بررسی می کند و شامل مـطالـعـه آناتومی ، زیست شناسی سـلولی و امبریولوژی ( جنین شناسی گیاهی ) است .

3 ) فیزیولوژی گیاهی : موضوع این عـلـم مطالعه اعمال حیاتی گیاه ، فـرآیندهای رشـد و نمـو ، متابولیسم و روش های ازدیاد گیاهان است .

4 ) بیماری شناسی گیاهی : با امراض نباتی سر و کار دارد .

5 ) اکـولـوژی : عـلـم بررسی روابـط موجودات زنده با محـیـط اطرافـشان می باشد .

6 ) ژنتیک گیاهی : با مطالعه توارث در گیاهان سر و کار دارد .

7 ) مایکرولوژی : عـلـم مطالعه قارچ ها می باشد .

8 ) فیکولوژی : عـلـم مطالعه جلبک ها اسـت .

انواع مختلف گیاهان :

یک گردش کوتاه ، داخل جنگل ها یا مزارع ، هنگام تابسـتان یا پاییز ، اختلافات وسـیعی را از نظر شکل و ساختمان در گیاهان آشکار می سازد . بعضی ، درختانی مرتفع هـسـتند و عده ای عـلـف هایی کوتاه می باشند ، بعضی گل های زیبا دارند و بذر تولید می کنند ، حال آن که عده ای ، نظیر سرخس ها به هـیچ وجه تولـید گل نمی کنند . اما به وسیله ساختمان هایی بسیار کوچک به نام اسـپورتکثیر می شوند . بعضی روی زمین بعضی در آب زندگی می کنند . این اختلافات وسـیع باعث شـده که گیاه شناسان گیاهان را در گروه های مختلفی تـقـسـیم کنند و بر اساس شباهت ها و یا روابط بنیانی تمام گیاهان به چند گروه بزرگ تـقـسـیم می شوند .

1 ) ساده ترین این گیاهان ، باکتری ها هـسـتند که اکثرا تک سـلولی می باشـند . عـده ای از این باکتری ها موجـب امراض سخت در انسان ، حیوان و گیاه می شـوند ولی بسـیار دیگربرای انسان مـفـیدند .

2 ) قارچ ها مانند باکتری ها تماما فاقـد رنگیزه های کلروفـیل سـبز که لازمه زندگی مسـتقـل است ، می باشـند و از این رو باید غذای خود را از موجودات دیگر به دست آورند . برخی قارچ ها سبب امراض انسانی و حیوانی می شـوند و بسیاری نیز برای انسان مـفـیدند .

3 ) جلبک ها به صورت غوطه ور در آب یا در شرایط مرطوب می رویند و محتوی رنگیزه های نوری مانند کلروفـیل سبز می باشـند ، از این رو گیاهان مسـتقـلی هـسـتند که البته برخی تک سـلولی و برخی به صورت مجتمع می باشـند ، این گیاهان پایه غـذایی تمام جانوران آبـزی می باشـند و از این رو از اهـمـیت اقـتصادی بالایی برخوردارند .

4 ) خزه ها و پنجه گرگـیان ، گروهی از گیاهان را تشکـیل می دهـند که در محل های مرطوب سراسر جهان می رویـند و فـاقـد ریشه ، ساقه و برگ های حقـیقـی هـسـتند .

5 ) سرخس های معمولی و دم اسـبیان با داشـتن تنه های گیاهی کاملا متمایز از جلبک ها ، قارچ ها و پنجه گرگیان با خزه تفاوت دارند و دارای ریشه ، ساقـه و برگ های حـقـیـقی هـسـتند و سامانه آوندی کاملا مشخص دارند . ولی به دلیل عـدم تولید گـل، میوه یا بذر ، از گیاهان عالی متمایزند .

6 ) توسعه یافته ترین گیاهان با بزرگ ترین تغییرات ، گیاهان بذردار می باشـند . آن ها دارای ریشه ها ، ساقه ها و برگ های حـقـیـقی و یک سامانه آوندی کاملا توسعه یافته می باشـند ، هرچندمهم ترین صفـت ویژه در مورد آن ها این امر است که بذر ، تولید می کنند . اکـثرگـیاهان زراعی ، درختان، درخچه ها و گیاهان گـلـدار ، به این گروه تعلق دارند . گیاهان بذرداربه دو گروه اصلی بازدانگان و نهانداگان تـقـسـیم می شـوند . بازدانگان به وسـیله تولـیـد بـذر بـدون پوشـش ، مـشخص می شـوند یـعـنی بذرها در مـیوه محصورنمی شـود . نهـاندانگان ، دارای گل های کاملا توسعه یافـته اند و بذر های خود را در یک ساختمان محصور شده که میوه نامیده می شود تولید می کنند. اعضای این گروه ، بسـیار فـراوان و تمام گـیاهان گـلـدار معروف را در بر می گیرند . نهاندانگان به دو گروه مناسب کوچک تر تقـسـیم می شـوند : تک پله ای ها و دو پله ای ها .

گلها كه درطبيعت وانسان گوناگوني زيادي درانها ايجاد كرده اند دراصل به منظور توليد بذر وبقاء گونه ها افريده شده اند .اما اززمان هاي بسيار كهن گلها انسان رابه شيوه اي سواي هدف هاي بيولوژيكي خلقشان تحت تاثير قرارداده اند .مصري هاي باستان پس ازسكونت دررده نيل ابتدا گل را صرفا به عنوان وسيله اي براي توليد محصول وعاملي اقتصادي مي شناختند اما به تدريج با پيشرفت دانش انسان متوجه شد كه نه تنها نيازهاي غذايي وجسماني بلكه نيازهاي رواني نيز بايد مورد توجه قرارگيرد .بدين ترتيب هنرهايي مانند نقاشي ومجسمه سازي وغيره پديد آمد وگلها بازيبايي فراوان خود دربيشتر هنرهانمود يافتند وباگوناگوني خود در ارضاي نيازهاي رواني وحسن زيباشناسي انسان نقشي عمده ايفا كردند.

با انكه طبيعت طي سالهاي متمادي در اين اجزاء پر ارزش گياهي گوناگوني فراواني به وجود اورده اند .امروز زيبايي هاي باغ وباغچه مرهون كساني است كه با شكيبايي فراوان از ايام پيشين به گزينش ودور گه گيري درگياهان مختلف پرداخته گلها وگياهان را با شكل رنگ وعطر واندازه هاي مختلف به وجود اورده اند .بعضي ازاين افراد در مقايسه با ادوار تكامل طبيعي گياهان در مدتي كوتاه گلهاي بوجود آوردند كه طي هزاران سال پيش در طبيعت توليد نشده بودند .

بدين ترتيب علاوه بر توليد ميوه هاوسبزي ها پاره اي ازفعاليت هاي باغباني معطوف فعاليت زيست محيطي شده وبه آرايش وزيباسازي محيط وارضاي نيازهاي رواني افراد اختصاص يافته است كه در زندگي ماشيني واپارتماني نشيني امروزه اهميتي بسزاي دارد.

گلكاري در ايران :

باانكه درسالهاي اخيرگلكاري در ايران گسترش نسبتا زيادي پيدا كرده وتوليد كنندگان وفروشندگان متعددي به پرورش وفروش انواع گلهاي زينتي پرداخته اند وهمچنين پاركها وگردشگاههاي جنگلي متعددي ايجاد شده است. هنوز اين پيشه جاي خود را آنچنان كه لازم است بازنكرده است ونسبت به كشورهاي پيشرفته درجايگاه پائين تري قرار دارد.

دلايل زيادي براي اين موضوع وجود دارد كه بغضي از آنها عبارتند از:

1-پائين بودن دانش فني توليد كنندگان .

2-كمبود كارشناس فني ومتخصص در ايران .

3.كوچك بودن سطوح توليد در گلخانه هاي كشور.

4-استاندارد نبودن گلخانه ها از كليه نظرها مثل سيستم ها ي حرارتي .سازها .پوشش مناسب .سيستم هاي گرمايي تهويه و خنك كننده ونداشتن يك الگوي منا سب جهت كشت.

تكثير گياهان گلخانه اي :تكثير گياهان به سه طريق انجام مي گردد كه بشرح زير آمده است:

1-تكثير جنسي :(معمولا از راه بذر )

اين شيوه تكثير يكي از متداولترين شكل ازدياد گياهان چه در طبيعت وچه كشاورزي سنتي وكشاورزي صنعتي (گلخانه )انجام مي پذيرد .مزيت اين شيوه تكثير آسان بودن آن است واز مضرات آن اينكه بسياري از گياهان بعد از تكثير از راه بذ ر(جنسي )صفات پايه مادري به گياه تكثير شده ازراه بذر انتقال نمي يابد .

لكن برخي از گياهان به طريق ازدياد ازراه بذر صفات پايه را منتقل وگياه جديد كاملا شبيه پايه مادري خواهد بود .

تكثيرغير جنسي شيوه هاي مختلفي دارد كه عمده ترين آنها در نمودار زير نشان داده شده است:

جنسي:پاشنه دار-ساده

قلمه:جوانه برگي-قلمه برگي

تكثير غير جنسي:پاجوش تقسيم گياه –شاخه خوابانيده-پيوند-تقسيم بوته

گلايل:(GLADIOLUS)

1-اين پياز معمولا درزمين كاشته ميشود ولي با شرايط زير مي توان درگلدان وگلخانه براي گل داشتن در زمستان كاشت.

الف«:پياز آن بايدقوي ودر ان سال قبلا كاشته نشده باشد.

ب:درشهريور ماه پياز مذكور رادرگلدان كوچكي كه خاك آن پوك وداراي كود پوسيده باشد مي كارند ودر شاسي يا گلخانه مي كارند .البته درب شاسي ويا گلخانه را تا موقعي كه هوا سرد نشده نبايستي بست.

ج:پس از آنكه پياز سبز شدوقد آن به 15 سانتيمتر رسيد چند روزي بي آبي مي دهند كه (علفي نشوند)بعد اب مي دهند تا درآذرماه به گل بنشيند قدبوته آن به هفتاد سانتيمتر مي رسد وگلهاي آن به رنگهاي مختلف است.

2-موقع كشت پياز در هواي آزاد درزمين از اواخر اسفند ماه تا آخر خرداد است كه از نظر گل داشتن ممكن است به فواصل پانزده روز پيازهاي جديد درزمين كاشته شود.

3-خاك ان بايد قوي باشد(3/2خاك رس وسن 3/1كود كاملا پوسيده حيواني)آب به اندازه معمولي لازم دارد (تابستان اگرگل داشته باشد اب زيادمي خواهد)

4-پياز را بايستي بعمق ده سانتيمتر كاشت كه هم بتواند پياز اضافه كند ونيز در مقابل باد استقامت نمايد ومحل كاشت ان بايد افتاب كامل داشته باشد (چون درسايه گل نمي دهد.)

5-پس ازتمام شدن گل وزود شدن برگهابايستي ساقه رااز پانزده سانتيمتري روي زمين قطع كرد وپيازها رابيرون اورده ودرمحل خشك وتاريكي پهن كنند تا خشك شود وتا سال بعد درظرف روبازي حفظ كنند كه زنگ نزند وكپك نگيرد .

6-طرز ازدياد اگر چه ازراه كشت بذر هم مي شود ولي از راه جدا كردن پيازهاي جوان سهلتر وعلمي تر است.

توضيح:الف.پيازهاي ريزرامي توان پس از خشك شدن پيازهاي مادر از آنها جداودرگلخانه لاي ماسه خشك خواباند وبهار در زمين كاشت البته آن سال گل نخواهد داد وفقط رشد مي كند .

ب:پيازهاي ريز رامي توان درزمين باقي گذاشت وبيرون نياورد تا رشد كافي كنند.

ج.گل گلايل رابايد چيد كه بذر نبندد چون بذر قدرت پياز را مي گيرد.

واريته هاي گياه گلايل عبارتند از :

گلاديولوس-گلايل

اين گياه از تيره ايريداسه بوده وداراي تقريبا 300گونه مي باشند كه در اروپاي مركزي .جزاير قناري غرب آسيا وجنوب افريقا پراكنده هستند.

گلها به طور خوشه اي در روي ساقه گل دهنده دريك جهت قرارگرفته اند

امروزه گلايولهاي كه پرورش داده مي شوند بيشتردورگ گيري بوده وميتوان آنهارابه طريق زيرطبقه بندي نمود:

1-گلايولهايزودرس پاكوتاه

ارتفاع انهااز50 سانتيمترتجاوز نمي كند وخيلي زود يعني در اوائل ارديبهشت ماه گل مي دهند.

2-گلايولهاي دورگ مينياتوري باگلهاي كوچك:

ارتفاع آنها50سانتيمترباگلهاي ريز مي باشد ازدياد آنهاخيلي به كندي صورت مي گيرد

3-گلايولهاي دورگ گل درشت

گلايولهاي اين دسته ارتفاعشان يك متر با گلهاي درشت مي باشند .بيشتر از دسته هاي ديگر پرورش داده مي شوند.

گلايولهاي رااز روي زمان دادنشان نيز مي توان به طريق زير طبقه بندي نمود:

1-گلايولهاي زودرس پاكوتاه:

ارتفاع آنها از50سانتيمترتجاوز نمي كندوخيلي زوديعني دراوائل ارديبهشت ماه گل مي دهد.

2-گلايولهاي دورگ مينياتوري باگلهاي كوچك:

ارتفاع آنها50سانتيمتر باگلهاي ريزمي باشد ازدياد آنها خيلي به كندي صورت مي گيرد.

3-گلايولهاي دورگ گل درشت:

گلايولهاي اين دسته ارتفاعشان يك متروبيشتر با گلهاي درشت مي باشد بيشتر از دسته هاي ديگر پرورش داده مي شوند.

گلايولها رااز روي زمان دادنشان نيز مي توان به طريق زير رده بندي نمود:

الف)گلايولهاي بهاره كه از دورگ گيري بين گلايولهاي تريستيس .كارديناليس وفلوري بندوس به دست آمده اندوداراي گلهاي كوچك به رنگهاي كمرنگ(سفيد.صورتي.زرد)بوده ومعمولادرروي گلبرگها لكه هائي نيز وجود دارد.پيازهاي كوچك بوده دورشان 6-8سانتيمتراست ودرپائيزكاشته مي شودودربهار گل مي دهند.

ب)گلايولهاي تابستانه كه ازدورگ گيري بين گلايولهاي كارديناسه وپريمولينوس وپسيتاسيانوس بدست امده اند.گلايولهاي تابستانه داراي پيازهاوگلهاي درشت تر از گلايولهاي بهاره مي باشند.

30گونه كلايول رايج در جهان عبارتند از:

گلاديوسآلاتوس GIAdioIus AIatus

بوميآفريقاي جنوبي بوده ارتفاع گياه 25سانتيمتر باگلهاي قرمز آجري است درروي گلبرگهاي بالا لكه زرد كمرنگي ديده مي شود دراواخر تابستان گل مي دهد.

گلاديولوس آنگوستوس G.angustus

بومي آفريقاوداراي گلهاي سفيد با لكه ارغواني در گلبرگهاي بالائي مي باشد ساقه گلدهنده به طول 45 سانتيمتر است وگلهادرآخرتابستان ظاهر مي شوند.

گلاديولوس آتروويولاسئوسG.atroviolaceus

بومي شمال تركيه بوده داراي گلهاي بنفش مايل به ارغواني باساقه گل دهنده اي به طول 60سانتيمتر مي باشد كه در اواسط تابستان ظاهر مي شوند.

گلاديولوس اورئوس G.aureus

بومي جنوب آفريقا بوده داراي گلهاي زرد طلائي وساقه اي بطول60سانتيمتر مي باشد .

گلاديولوس بلاندوس G.bIandus

بومي آفريقاي جنوبي وداراي گلهاي سفيد شيري رنگ با لكه صورتي درروي گلبرگهاي تحتاني مي باشند.

گلاديولوس برو يفوليوسG.brevifolius

بومي جنوب آفريقا بوده در بهارگل مي دهد .ساقه گل دهنده به طول 50سانتيمتر با گلهائي برنگ صورتي كمرنگ ولكه زرد درروي گلبرگهاي تحتاني مي باشد.

گلاديولوس بيز انيتينوس G.bysantinus

بومي تركيه واسياي صغيرمي باشد دراواسط تابستان گلهاي قرمز باساقه اي به طول 75سانتيمتر مي دهد.

گلاديولوس كارديناليسG.cardinallis

بومي درناتال بوده درمناطق سايه افتابي رشد مي كند داراي گلهاي قرمز براق باساقه اي به طول 60سانتيمتر مي باشد به سرما مقاوم نيست وبهتر است در گلخانه پرورش داده شود.

گلاديولوس كاريناتوس Gladiolus carinatus

بومي ناتال بوده در مناطق سايه افتابي رشد مي كند داراي گلهاي قرمز براق باساقه اي به طول 60سانتيمتر مي باشد به سرما مقاوم نيست وبهتر است در گلخانه پرورش داده شود.

گلاديولوس كارمينئوسG.ccarmineus

بومي ناتال بوده داراي گلهاي صورتي وساقه گل دهنده اي به طول 30سانتيمترمي باشند.

گلاديولوس كاريو فيلا سئوسCaryophllaceus

بومي ناتال با گلهاي صورتي وخطوط سفيد رنگ درروي گلبرگهاي تحتاني مي باشد.

گلاديولوس كومونيسG.communis

بومي اروپاي جنوبي بوده داراي ساقه گل دهنده اي به طول 60سانتيمتر وگلهاي صورتي مي باشد كه درتيرماه ظاهر مي شود.

گلاديولوس كنفوزوسG.confusus

بومي جنوب آفريقا بوده درآنجا درتيرماه توليد گلهاي زرد مايل به قهوه اي مي كند.

گلاديولوس كوسپيداتوسG.cuspidatus

بومي آفريقاي جنوبي داراي ساقه اي به طول 30سانتيمتر وگلهاي سفيد شيري مي باشند كه چنانچه درآبوهواي معتدل كاشته شود درپائيز گل خواهد داد.

گلاديولوس دبيليسG.debilis

بومي جنوب آفريقا بوده داراي گلهاي سفيد با لكه قرمز در پائين گلبرگهاي تحتاني مي باشند.

گلاديولوس دراكوسفالوسG.drcocephalus

بومي ناتال بوده داراي گلهاي زرد كمرنگ با خطوط ونقاط قرمز در روي گلبرگهاي تحتاني مي باشند .

گلاديولوس گراسيليسGladiolus gracilis

بومي آفريقا بوده داراي گلهاي معطر برنگ صورتي كمرنگ ويا آبي مي باشند.گلبرگهاي تحتاني داراي لكه هاي شيري رنگ مي باشند .دراوائل تابستان گل مي دهند.

گلاديولوس گرانديس :G.grandis

بومي آفريقا بوده داراي پيازهاي كوچك وگلهاي قهوه اي رنگ هستند كه در اوائل تابستان ظاهر مي شونداين گلها درشب عطري شبيه به عطر شبيه به عطر ميخك از خودتوليد مي كند.

گلادیولوس ایلیریکوسG.illyricus

بومی انگلستان بوده درتیرماه گلهای ارغوانی آن درروی ساقه گل دهنده ای به طول 30 سانتیمتر باز می شوند.

گلادیولوس ماکووانیا نوس G.macowanianus

ارتفاع گیاه 60سانتیمتر باگلهای شیری رنگ است.مرکز گلبرگهای ÷ائینی دارای لکه قرمز می باشند.

درموطن اصلی خود درمهر ماه گل می دهند ولی چنانچه درمناطق معتدل کاشته شوند گلهایشان در اوائل تابستان ظاهر می شوند.

گلادیولوس ماکولاتوس G.maculatus

بومی آفریقا بوده دارای ساقه گل دهنده ای به طول 60سانتیمتر است وگلها صورتی مایل به قهوه ای ومعطر هستند.

گلهای آنزود ظاهر می شوند(بهار)

گلادیولوس مونتیکولوس G.monticulus

بومی آفریقا بوده دارای ساقه ای به طول 60سانتیمتر با گلهای شیری ولکه قرمز درروی گلبرگهای تحتانی می باشند.

گلادیولوس ارکید یفلوروسG.orchidiflorus

بومی ناتال بوده دارای گلهای کوچک وبرنگ سبز مایل به خاکی بالکه قهوه ای دروسط گلبرگهای پائینی می باشند می توان درزمستان آنهارادرگلخانه پرورش داد.

گلادیولوس اورناتوس G.ornatus

بومی آفریقا بوده دارای گلهای صورتی کمرنگ بالکه های زرد وقرمز بشکل پروانه در روی گلبرگهای تحتانی می باشند درتابستان گل می دهند.

گلادیولوس پاپیلیوGladiolus papilio

بومی ناتال بوده دارای ساقه ای به طول 50سانتیمتر وگلهای ارغوانی .خاکستری می باشند که در تابستان ظاهر می شوند.

گلادیولوس پیمولینوس G.primulinus

بومی جنوب شرقی آفریقا بوده دارای ساقه ای به طول 90سانتیمتر وگلهای زرد می باشند وگلبرگهای فوقانی دارای کلاهکی هستند که درروی اندامهای تناسلی گل ختم شده وانرامحافظت می کنند .

بیشترگلایولهای دورگ که امروز پرورش داده می شوند ازاین گونه بدست آمده اند.

گلادیولوس پا لوستریسG.palustris

بومی اروپای مرکزی بوده دارای ساقه ای به طول 60 سانتیمتر وگلهای قرمز است که درخرداد ماه در نقاط باطلاقی ظاهر می شوند.

گلادیولوس پسیتا نیکوسG.psittanicus

بومی آفریقای جنوبی بوده دارای گلهائی برنگهای متنوع اززرد تاقرمز پررنگ می باشند واین گونه تولید بیشتر گلایولهای گل درشت امروز رانموده است.

گلادیولوس سزتومG,segetum

بومی اروپای جنوبی بوده درزمینهای خشک رشد می کند دراردیبهشت .خردادگل می دهد وگلهایشان برنگ صورتی مایل به ارغوانی می باشند اینگونه برای باغچه های گل سنگی بسیار مناسب می باشند.

گلادیولوس تریستیس G.tristis

بوی آفریقای جنوبی وناتال می باشد .اردیبهشت .خردادتولید گلهای به رنگ زرد گوگردی می کند گلهای آن خیلی درشت بوده واین گونه تولید بسیار از نزاد های زینتی امروزه رانموده است10

چنانچه امکان داشته باشد زمین رادر پائیز آماده می کنند یعنی یک شخم عمیق زده ومقدار30تا 40تن کود گاوی پوسیده و500کیلو سوپر فسفات و500کیلو سولفات دو پتاس درهر هکتار زمین اضافه می کنند .کود ازته رامعمولا یکماه پس از کاشت در حدود 200کیلو درهکتار می دهند.

پیازهارادر فروردین اردیبهشت ماه پس از فصل سرما درزمین درخاکی سبک به عمق 8 سانتیمتر وبه فاصله 20سانتیمتر از یکدیگر می کارنند چنانچه پیاز رابه مدت 20تا24ساعت درآب نیمگرم خیس کرده سپس بکارند بهتر است درزیر واطراف پیازکمی ماسه می ریزند ومحل کاشت نیز آفتابی باشد.

پیازها قبل از فعالیت احتیاجاتشان به آب کم به محض که شروع به رشد کردند لازم است به طرز منظمی آبیاری شوند خشکی باعث کوتاه ماندن وکج شدن ساقه گل دهنده می شوند ولی باید توجه داشت که این گیاهان به رطوبت زیاد نیز حساس می باشند .

پیازهای که از طریق بالا کشت شدند معمولا درتابستان گل خواهند داد ولی می توان گلایول راخارج ازتابستان نیز به گل نشایند .

چنانچه پیازها راتاآخرتابستان درحرارت 5-6درجه نگاهداری نموده وسپس بکاریم در پائیز گل خواهیم داشت .همچنین اگر پیازها را در آخرزمستان کاشته ورویشان پلاستیک بکشیم .گیاهان حاصله زود تر از پیازهای که در هوای آزادکاشت شده اند گل خواهند داد. گاهی نیز برای اینکه زمان گل دادن را خیلی جلو بیاندازیم پیازهای درشت راانتختب کرده درزمستان هر کدام را در گلدان توربی در گلخانه ای که درجه حرارتش 20ودرجه مرطوب است قرار می دهند وپس از سبز شدن درزمین گلخانه می کارند ودرجه حرارت رابه 16درجه می رسانند و موقعی که ساقه گل دهنده ظاهر می شود دریچه های گل خانه را گاهگاهی باز می کنندتا ساقه ها محکم سوند وبرای اینکه گلها دوام بیشتری داشته باشند درجه حرارت رابه 10درجه می رسانند.

کندن پیازها اززمین وانبارکردن آنها:

در فصل پائیز موقعی که برگها زرد می شوند پیازهارا اززمین در آورده برگها را3-4سانتیمتر بالای طوقه باچاقوی تیزی می برند .پیازها راباید به سرعت خشک کرد .برای اینکار آنهارا به مدت3-2روز درحرارت 28درجه وسپس 3-2روزدیگر درحرارت 18درجه قرارمی دهند.بدین طریق در حدود 25درصد ازوزن پیازها کم می شوند ولی چنانچه کم شدن وزن از 30درصد تجاوز کند گل کردن پیازها در سال بعد دچار اشکال می شوند .پس از خشک شدن وتمیز کردن پیازها آنها رادر انباری که درجه حرارتش 5و4درجه سانتیگراد است درروی صفحات مشبک قرار می دهند.

بذر

بذر رادراسفند ماه درگلخانه ای که درجه حرارتش در حدود 16درجه باشد می کارند به علت ریزی بذرها رویشان رابا خاک پو شانید باید مرتب آبیاری شوند وبدین ترتیب در فروردین ماه سبز می شوند .درمهر ماه برگهازرد می شوندوباید از زمین دراورد .دراین موقع مشاهده می شود که پیازچه های به اندازه یک نخود تشکیل شده است که پس از دو سال کشت قادر به گل کردن خواهند شد.دراواخر پائیزرااززمین در آورند تعدادی پیازچه دراطراف پیاز اصلی بوجود آمده که تعدادآنها نسبت به گونه های مختلف وهمچنین زمینی که پیازدرآن کاشته شده فرق می کند.دریک گونه مشخص تعداد پیازچه درزمین شنی بیش اززمین رسی خواهد بود پیازچه هاراپس از جداکردن از پیازمادر زمستان درون ماسه نگاهداری می کنند ودر بهار پس از خیس کردن به مدت 48ساعت درآب درهوای آزاد می کارندطرز کاشت پیازچه ها به طور کلی خطی می باشند وفاصله خطوط ازیکدیگر 30سانتیمتر وفاصله پیازچه ها درروی خط 2سانتیمتر می باشد .درپائیز پیازچه ها راکه درشت تر شده اند اززمین در می آورندودربهار به فاصله5سانتیمتر از یکدیگر می کارند

بدین طریق درپائیز سال دوم پیازهائی درشت که قادر به گل کردن هستند بدست می آیند.

مریم Polianthes

ازتیره آماریلیداسه Amaryllidaceaeبوده ودارای یک گونه است که بومی مکزیک می باشد.

پولی انتس توبروزا

گیاهی است بسیار معطر به طوری که اگر شب آنرا دراطاق خواب بگذارند خطرناک می باشد .درسطح زمین برگها به صورت ذرت قرار گرفته اند واز وسط آنها ساقه گل دهنده ای به طول 80سانتی متر بیرون می آید .سه چهارم این ساقه ازبرگهای کوتاه پوشیده ودر انتهای آن گلهای سفیدبه طور خوشه ای قرار گرفته اند .گلبرگها تقریبا گوشتی وستاره ای شکل می باشند .گلها ممکن است کم پر ویاپر پرباشند.

گلهای پرپربیشتر پرورش داده .درایران پرورش این گیاه خیلی رواج دارد.

کشت

باید پیازهای درشت ورسیده راانتخاب نمود زمین کاشت باید زهکشی شده وهموسی دار ومحل کاشت کاملا آفتابی ودورازبادباشد.

پیازها رادربهار موقعی که هوا گرم می شود درهوای آزادمی کارندوعمق کاشت باید طوری باشد که قسمت بالای پیاز ازمقداربسیار کمی خاک پوشانده شود .درآبیاری مریم نباید زیاده روی شود چون این گیاه به رطوبت حساس می باشد.

گیاهان درهوای آزاد درتابستان گل خواهند داد.ولی اگر بخواهیم زمان گل دادن آنها راتغییر بدهیم پیازهارادرسری های مختلف بکاریم درفصل سرما ازگلخانه ای که درجه حرارتش درحدود 18-16درجه است میتوان استفاده نمود وبدین طریق پس از 8هفته به گل خواهند نشست.

چنانچه بخواهیم پیازها رادرپائیز بکاریم لازم است آنهاراتاموقع کاشت درانبار خنک نگهداریم تاازجوانه زدن آنهاجلوگیری شود.گل مریم بعد از گلایول از دیکر پیازدار می باشد که ازطریق پیاز وپیازچه ها تکثیر می شوند.

ازدیاد

هرپیاز قادر است فقط یک بار گل دهد ولی دراطراف آن پیازهای موجود است که پس ازیک یا دو سال به گل خواهند نشست ومی توان آنها رادرزمستان درون ماسه یا تورب نگاه داشت.

کشت وپرورش گلها:

1-پیازمریم رادرزمین ویا گلدان میکارند ودارای دو نوع است:

14

الف.پرپرکوتاه یابلند ب.تک پرپاکوتاه

که هردو برنگ سفید وفوق العاده معطر است وقد پا بلند آنبه هفتاد سانتیمتر می رسد.

2.این پیاز رامی توان فروردین درزمین یاگلدان درهوای آزاد کاشت واز تیرماه تامهر ممکن است گل بدهد(پیاز مریم یکسال درمیان گل می دهد)

(پیازی که آن سال گل خواهد داد گلویش سفت وتوپر است)

3.چون پیاز علاقه به کود دارد زیاد عمیق نبایستی کاشته شود (سه سانتیمتر عمق کافی است)

وپس ازسبز شدن هرچه به پیاز کود یا شیره کودحیوانی داده شود نافع تر است.

4.خاک آن(3/1خاک باغچه 3/1خاکبرگ 3/1کودپوسیده وخاکستر )آب زیاد می خواهد آفتاب کامل لازم دارد.

5.طرزازدیاد آن جداکردن پیازچه هاازپیازاصلی است (فروردین یعنی موقع کشت جدید)

6.چنانچه پیازرادرگلدان بکارند پس از تمام شدن گل وزرد شدن برگها دیگر به گلدان آب نداده ودرمحل تاریک وخشکی میگذارند تاموقع کشت دیگر آنوقت پیازها رااز خاک گلدان خارج ودر خاک تازه میکارند .واگر درزمین کاشته شده پس اززرد شدن برگهاپیازها رااززمین بیرون درجای خشک ودرتاریکی پهن می کنند تاخشک شود وتاکشت دیگر آنها را درظرف بدون درپی محافظت می کنند. (پیازچه های کوچک البته تا قوی نشوند گل نخواهندداد.)

اثرسطوح مختلف ازت روی رشد وعملکرد گل مریم :گل مریم یکی از مهمترین گلهای شاخ بریده در مناطق گرمسیری ونیمه گرمسیری است این گل دارای گلچه های خوشبویی بابوی شیرین می باشد که درصنعت عطر سازی کاربرد داردوهمین دلیل بر گستردگی کشت این گل می باشد .گل آذین این گل ازنوع اسپایک بوده که مشتمل برحدود 30گلچه بوده وطولی برابر با 25-14سانتیمتر دارد که اندازه آنرابطه مستقیمی با اندازه پیاز کشت شده دارد .کشورپهناور ما نیز آب وهوای مناسبی برای تولیدوپرورش گل وگیاهان زینتی مخصوصا گل مریم دارد.سطح زیر کشت این گل در کشور حدود 145هکتار وباحدود000/002/2عددشاخه گل مقاوم چهارم راازنظر سطح زیر کشت دارا می باشد .با توجه به اینکه گل مریم یکی از گلهای شاخه بریده مهمکشور بوده واهمیت زیادی ازلحاظ صادرات گل درکشور دارد تلاش صورت گرفته جهت بهبود کمی وکیفی این گیاه از اهمیت وویزهای برخوردار می باشد تغذیه بهینه وبدست آوردن میزان مناسب هر یک ازعناصر غذایی مورد نیاز این گل پرورش این گل درکشور رابهبود خواهد بخشید درهمین راستا آزمایش مزرعه ای جهت حصول مقدار ازت مورد نیاز که اصلی ترین عنصر مورد نیاز این گل وسایر گیاهان می باشند مورد بررسی قرارگرفت.این آزمایش به صورت طرح بلوکهای کامل تصلدفی درکرتهای بامساحت 2m2وبا3تکرارانجام شد .سطوح مختلف ازت شامل kg/ha(250.200.150.100.50.0)ازمنبع نیتراتی آمونیوم استفاده گردید.کود به صورت تقسیط در3مرحله (هنگام کاشت+30و60روزبعد ازکاشت )به کرتهاداده شد. 16

کوددامی به میزان 25ton/haوکودهای مکمل نیز مطابق توصیه های درتمام کرتها به طور یکنواخت پخش گردید.

پیازهای گل مریم بافاصله 15*15سانتیمتر ازیکدیگر ودرعمق 5سانتیمتری کشت شدندوفاکتورهای مورد بررسی شامل:1-طول وقطر ساقه گل دهنده 2-طول گل آذین 3- تعداد گلچه درگل آذین بودند که مورد اندازه گیری قرارگرفتند ومقایسه میانگین انجام شده ازطریق LsDدرسطح احتمال5./.باعث حصول نتایج زیر گشت درمورد دو صفت طول وقطر ساقه گل دهنده اختلاف معنی داری بین سطوح مختلف ازت مشهود نبود .بلندترین طول گل آذین وبیشترین تعداد گلچه مرتبط باتیمار صورت گرفته با100kgبوده است وکمترین طول گل آذین ونیز تعداد گلچه در سنبله مربوط به سطح 50kgبوده است.

امید وارم مطالب مورد قبول بوده باشد (شباهنگ)

منبع:حکمتی ـجمشید...انتشارات علمی وفنی

(رز japani)

 از گل های مورد پسند عامه وافتاب دوست است

ودارای برگهای کاغذی بزرگ است.دوام گل روی بوته بسیار کم وزود از بین میرود ولی چنان چه به خوبی

از ان مراقبت شود از اول بهار تا اخر پاییز شکوفه های تازه می دهد وگلدان ان همیشه پر گل است.

رنگ گلهای ان زرد ونارنجی وقرمزو سفیدو... است وصورتی ان فقط روی روی شاخه های یک ساله انم

ظاهر می شود. از اسپس های شمهور ان هیپیسکسوس وروزاسینن و واریته هیبیسکسوس روزا سینن زیس

کوپری می باشد.

استودر هر شرایطی خود را تطبیق می دهد. این گیاه احتیاج به استراحت زمستانه دارد ومقدار اب ان مرتب

کم شده وفقط هفته ای یک یا دو مرتبه به ان اب می دهند.

(میبخشمت اگر نشد که مال من باشی ... M)

گل داودی

این گیاه از خانواده کمپوزه ودارای صد ها گونه می باشد کههر کدام از انها جزی یکی از گروه گیاهان یک

ساله ویا دایمی وبوتهای می باشد.

از خواص دیگری که این گیاه دارد میتوان سایه دوست بودن این گیاه را باز گو کرد همچنین باید دانست که

چنانچه شب وروز به بوته های ان نور داده شوداز بروز گل جلو گیری می شودوواین خود روشی است برای

عقب انداختن ظهور گل.

در حالتی که زکر شد ساقه حدود 30_35 سانتیمتر می شود.اگر گیاه داودی را در شرایت مناسب پرورش داده

شود گل های ان مدت 6_7هفته روی بوته به خوبیشا داب وتازه باقی می ماند بهتر است این گیاه را در شرق

یا غرب کاشت واگر در خانه دارید بهتر است که به طرف پنجره شرقی یا غربی قرار داد.

از دیکر خواص این گل این است که برای این که این گیا ه به خوبی رشد کند گیاه را با فاصله از یکدیگر

کاشت تا ریشه های ان به خوبی از اب املاه ان استفاده کند.

از دیگر اوامل که برای رشد این گیاه مناسب است میتوان نگهداری را نام برد که شا مل: درجه حرارت

که در این گل حدود 10_15 درجه می باشد نور که در جا های سایه یا سایه افتاب کافی است .

تگثیر :اگر چه تکثیر داودی مشکل است ولی در هر صورت در مورد داودی مار جوریت می توان قلمه ان را

دراوایل تابستان در ماسه وخاک برگ پوسیده فرو کرد ودر ساال بعد به گل دان انتقال داد در مورد داودی

کاسکید بذر ان را در بهار می کارند.

( باارزوی موفقیت برای شما دوست داران گل وگیاه)

سیکلمن

سیکلمن از خانواده پریمولاسه ودارای زیبایی خاصی که مورد توجه پرورش دهند گان قرار گرفتهاگر چه در

خاک های اهکی پرورش می یابدولی گل دان ان به اهک چندانی نیاز ندارد.کلیه واریته های ان ازگیاه هان

بومی خاور میانه از گونهی ایرانی به نام سیکلمن به دست امده. پرورش این گل هماند گیاهان غده ای می

باشدولی غده ان را خشک نمی کنندزیرا مدت زیادی به طول می انجامد تا رشد خود را از سر گیرد.

غده ان را در 7_10 سانتیمتری خاک هموس مغذی می کارند ونوع سیکلمن ایوروپیوم به وسیله بذر تکثیر

میابدودارای برگهای مرمری وگل های صورتی معطر است که در تاتبستان گل می دهد وسیکلمن نیپولیتا نم

دارای برگ های علامت دار به رنگ صورتی پر رنگ و کاهی سفید است که گل های ان در پاییز ظاهر

میشود از گونه های دیگر رپاندوم نام برد.

کاشت انواع این گل در بهار وپاییز صورت میگیرد درجه حرارت :مناسب برای این گیاه 12_13 درجه

است ولی کوران هوای سرد ویا نزدیک بودن به بخاری ورادیاتور موجب ضایع شدن ان می گردد.

این کیاه را بیشتر در گلدان می کارند چون در گلدان می توان به خوبی از ان مراقبت کرد واگر گیاه مریض

با جدا کردن گل دان مریض مانع مریض شدن گلداهای دیگر به راحتی شد.

این گل یکی از گل های حساس میباشد در بسیاری از خانه ها به علت عدم توجه در مدتی کمتر از چند روز

گلدان را راهی سطل زباله می کنند. در صورتی که با کمی مراقبت می توان ان را تا چند ماه نگهداری کرد.

بهتر است گلدان سیکلمن را در پاییز که غنچه زیادی دارد خریداری نمود.

(برای همه انهایی که گرداگردشمع زندگی پروانه وار سوختند)

1-تکثیر جنسی:معمولا از راه بذر

این شیوه تکثیر یکی از متداولترین شکل ازدیاد گیاهان چه در طبیعت وچه در کشاورزی سنتی وصنعتی به حساب می اید.

2-تکثیر غیر جنسی:

تکثیر غیر جنسی شیوهای مختلفی دارد که بزرگ ترین انها عبارتند از جنسی قلمه غیر جنسی به حساب می اید.

نا گفته نماند که همچنین بنا به نوع گیاه تکثیر به سه دسته تقسیم می شود:

1- کشت سلول 2-کشت بافت 3- کشت مریستم و...



یکی از بزرگترین تولید کنندگان گل گیاه زینتی پاکدشت است که جا دارد در این مورد هم به بحث بپردازیم.

شهرستان پاکدشت برای تولید در حدود 388/349/265 شاخه گل بریده از انواع گلهای شاخه بریده در وسعتی حدود408/7 هکتار هم از نظر میزان وسعت وهم از نظر میزان تولید گل شاخه بریده از کل
715هکتار در استان دارای مقام اول می باشد.

به نام خدا

ایجاد شده است . هنوز این پیشه جای خود را ان چنان که لازم است باز

 نکرده است ونسبت به کشور های پیشرفته در جایگاه پایین تری قرار دارد.

به نام خدا

مقدمه :

   قدر مجموعه گل مرغ سحر داند وبس                 که نه کو ورقی خواند معانی دانست

انتوریوم از خانواده ی اراسه ها واز گیاهان زود رنج وحساس می باشد در

نگهداری ان باید دقت نمود .

اولین گونه ی لین گیاه زینتی در اواسط قرن گزشته از جنگل های نواحی

غیر باران آمریکای مرکزی و جنوبیس به اروپا آورده شده است.

مکان:  این گیاه به مکانی با نور کافی حدود سایه افتاب نیاز دارد .

ارتفاع: این گیاه حدود cm۴۵ میرسد و احتیاج به قیم دارد .

تکثیر : بوسیله ی کشت بافت و تقسیم بوته و کشت بذر